Loading ....
Liên kết
Lĩnh vực nghiên cứu Cấp đề tài
Trạng thái đề tài Năm bảo vệ
 
Nghiên cứu đánh giá chương trình giáo dục mầm non thực hiện thí điểm
Mã số: B2007–37-34

THÔNG TIN CHUNG

Chủ nhiệm đề tài: TS. Lê Thị Thu Hương
Đơn vị công tác: Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Mầm non
Thư điện tử: lehuong1953@yahoo.com.vn; Điện thoại:
Thư ký đề tài: ThS. Lương Thị Bình; Thành viên: ThS. Bùi Kim Tuyến, TS. Trần Thị Ngọc Trâm, TS. Phan Thị Ngọc Minh, ThS. Nguyễn Hoài An.
Thời gian thực hiện: Từ 7/2007 đến 9/2009

Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá tính khả thi, mức độ phù hợp của chương trình đề xuất các giải pháp để điều chỉnh chương trình giáo dục mầm non (GDMN) mới.

Nội dung nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về đánh giá chương trình GDMN: Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu; những lý luận về đánh giá chương trình giáo dục; kinh nghiệm của một số nước về đáng giá chất lượng chương trình GDMN; nội dung Chương trình GDMN thực hiện thí điểm; xác định nội dung, tiêu chí đánh giá, phương pháp đánh giá chương trình GDMN;

- Nghiên cứu thực trạng chương trình GDMN thực hiện thí điểm: 1/ Xem xét tính khoa học, tính sư phạm, tính phù hợp nội dung chương trình với trẻ; những ưu điểm, điểm mới, những mặt tồn tại của chương trình; 2/ Những khó khăn, thuận lợi, khả năng thực hiện chương trình GDMN thực hiện thí điểm của giáo viên và các trường mầm non thực hiện thí điểm; 3/ Kết quả đạt được toàn diện của trẻ trên các mặt: phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển tình cảm- xã hội và phát triển thẩm mĩ;

- Đề xuất nội dung, các giải pháp chỉnh sửa và hoàn thiện chương trình và sách hướng dẫn giáo viên thực hiện chương trình GDMN mới.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tài liệu; Phương pháp chuyên gia; Phương pháp điều tra; Phương pháp xử lí các số liệu điều tra.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1/ Về lí luận

Nhóm tác giả đề tài làm rõ các khái niệm: chương trình giáo dục - sự trình bày có hệ thống một kế hoạch tổng thể các hoạt động giáo dục trong một thời gian xác định, trong đó nêu lên các mục tiêu học tập mà người học cần đạt được, đồng thời xác định rõ phạm vi, mức độ nội dung học tập, các phương tiện, phương pháp, cách thức tổ chức học tập, các cách đánh giá kết quả nhằm đạt được mục tiêu học tập đã đề ra, đồng thời tác giả cũng thống nhất khái niệm chương trình GDMN với quan niệm:

Chương trình GDMN là đề cương về kế hoạch hành động sư phạm gồm những thành phần cơ bản cấu thành có liên quan chặt chẽ và ảnh hưởng lẫn nhau được thể hiện trong một khoảng thời gian xác định, trong đó bao gồm: Mục tiêu giáo dục, phạm vi và mức độ, nội dung giáo dục trẻ, các phương pháp, các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục và cách thức đánh giá kết quả giáo dục nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục đã đặt ra; khái niệm Chương trình GDMN được xem là có chất lượng thể hiện quy tụ nhất ở chất lượng sản phẩm đầu ra của quá trình giáo dục, mức độ phát triển toàn diện cho hầu hết trẻ trong độ tuổi và chất lượng đó thể hiện phù hợp với mục tiêu giáo dục mầm non, phù hợp với các các chuẩn mực giáo dục đã đề ra cho GDMN. Khái niệm về chương trình GDMN thực hiện thí điểm trong đó bao gồm các tuyên bố về dự thảo chương trình GDMN, những nội dung dự kiến của chương trình được thử áp dụng, triển khai một cách đồng bộ vào thực tế các cơ sở GDMN, đại diện ở các vùng miền trên toàn quốc trong một khoảng thời gian của năm học cho phép.

Trên cơ sở đó xem xét tính phù hợp của nội dung chương trình để điều chỉnh, hoàn thiện làm cho nội dung dự kiến của chương trình phù hợp với trẻ, với thực tế, mang tính khả thi và đảm bảo chất lượng của chương trình. Kinh nghiệm đánh giá chương trình GDMN của các nước cho thấy: đánh chương trình là việc làm thường xuyên nhằm để điều chỉnh, làm cho chương trình đảm bảo với chất lượng tốt hơn, đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ và yêu cầu của phụ huynh. Chương trình được đánh giá toàn diện dựa trên các thành tố tạo nên chất lượng của chương trình. Trên cơ sở nghiên khái niệm và những lý luận cơ bản về đánh giá chương trình giáo dục, đề tài thống nhất đánh giá chương trình giáo dục theo các tiêu chí sau:

- Đảm bảo các yêu cầu có tính chất pháp lý;
- Đánh giá tính khoa học, sư phạm của chương trình giáo dục;
- Đánh giá sự phù hợp của chương trình giáo dục với khả năng tiếp thu của người học.

Mục đích đánh giá: Phát hiện những điểm mạnh, điểm yếu, khó khăn và thuận lợi; mức độ phù hợp của nội dung chương trình đối với trẻ, giáo viên, điều kiện thực tế của địa phương; Trên cơ sở đó đề xuất định hướng nội dung, giải pháp chỉnh sửa hoàn thiện chương trình GDMN chuẩn bị cho việc ban hành chính thức.

Nội dung đánh giá: Đánh giá văn bản chương trình GDMN; Đánh giá việc tổ chức thực hiện chương trình và các điều kiện thực hiện chương trình GDMN thí điểm; Đánh giá kết quả trên trẻ
Phương pháp đánh giá: Điều tra bằng phiếu trưng cầu; Xem xét việc lập kế hoạch GD của giáo viên và các sản phẩm của trẻ; Quan sát thực tế và dự các hoạt động giáo dục trong các trường mầm non; Tọa đàm với giáo viên, cán bộ quản lý tham gia thực hiện thí điểm chương trình GDMN ở 7 tỉnh.

2/ Về thực tiễn

Dự giờ, quan sát các hoạt động của cô và trẻ tại các trường mầm non; điều tra bằng phiếu hỏi; điều tra trên trẻ bằng các bài tập trắc nghiệm, tọa đàm, tổ chức hội thảo lấy ý kiến;Đối tượng khảo sát: cán bộ quản lý GDMN các cấp, GVMN dạy thí điểm, trẻ em cuối 2 độ tuổi (nhà trẻ và mẫu giáo), phụ huynh tại một số trường mầm non.

Kết quả khảo sát cho thấy hầu hết trẻ cuối độ tuổi nhà trẻ và trẻ cuối độ tuổi mẫu giáo ở các trường thực hiện thí điểm, các chỉ số được đánh giá với kết quả thực hiện tốt hơn hẳn so với trẻ ở các trường đối chứng trên tất cả các mặt phát triển: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm-kỹ năng xã hội và thẩm mỹ. Trẻ đạt được ở mức đạt yêu cầu trở lên, đặc biệt với điểm tối đa được đánh giá với tỉ lệ cao hơn hẳn so với trẻ ở trường đối chứng. Trẻ thể hiện mạnh dạn, tự tin, dễ giao tiếp hơn so với trẻ ở nhóm đối chứng. Điều này chứng tỏ rằng, mặc dù chương trình thí điểm được thực hiện trong các điều kiện ban đầu, chưa hoàn toàn ổn định, song đã có tác động tích cực đến sự phát triển toàn diện của trẻ.

Kết quả tìm hiểu nhận định đánh giá của phụ huynh về chương trình GDMN thực hiện thí điểm, cho thấy các bậc cha mẹ đều tán thành những quan điểm mà chương trình GDMN mới đưa ra trong chương trình. Tỉ lệ trả lời đồng ý là rất cao, từ 70,6% - 95%, trong đó cao nhất là vấn đề “coi trọng đảm bảo an toàn về thể chất và tinh thần” (chiếm 95%), tiếp đến là “phù hợp độ tuổi, phát triển toàn diện”(90.3%), “chú trọng rèn luyện kỹ năng sống” (87.6%). Về “khuyến khích sử dụng công nghệ thông tin” nhiều phụ huynh ở khu vực nông thôn Hà Tĩnh không trả lời vì họ cho là không thực tế vì ở đây điều kiện nông thôn còn nhiều khó khăn.

Kết quả đánh giá văn bản chương trình GDMN cho thấy hầu hết ý kiến của CBQL, GVMN đều nhận định:

Về ưu điểm: Chương trình GDMN được xây dựng với đầy đủ các thành tố của chương trình, phù hợp với xu hướng xây dựng chương trình GD hiện đại và đảm bảo tính pháp lý theo quy định của Luật Giáo dục về chương trình GDMN; Cấu trúc của chương trình là hợp lý, văn phong tương đối rõ ràng, dễ hiểu; Nội dung chương trình đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm, phù hợp với đặc điểm và sự phát triển của trẻ em lứa tuổi mầm non; Chương trình thể hiện tính mở, với nội dung cơ bản, cốt lõi, đảm bảo GD trẻ toàn diện, gắn với cuộc sống thực của trẻ, thuận tiện cho việc tổ chức thực hiện nội dung theo hướng tích hợp và nhấn mạnh vào các phương pháp “ học qua hành”, “học qua chơi và chơi mà học”; Giáo viên có khả năng tổ chức lập kế hoạch GD, thực hiện đầy đủ, nghiêm túc những nội dung được quy định trong chương trỡnh theo hướng tích hợp và theo các chủ đề; Nội dung GD là phù hợp với sự tiếp thu của trẻ theo các độ tuổi nhà trẻ và mầu giáo. Điều này cũng dược thể hiện qua kết quả đánh giá trẻ trên các mặt phát triển thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm - kỹ năng xã hội và thẩm mỹ; Nội dung sách hướng dẫn GV thực hiện chương trình, cơ bản được đánh giá là rõ ràng, dễ hiểu, dễ tra cứu, bám sát vào nội dung chương trình và phù hợp với khả năng vận dụng của giáo viên, vì vậy đó gíup giáo viên thực hiện tốt nội dung trong chương trình; Nội dung, phương pháp tập huấn cơ bản được đánh giá phù hợp, nhờ vậy đó gúp phần tạo điều kiện giúp GV nắm bắt cách thức thực hiện nội dung chương trỡnh thuận lợi; Cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng, học liệu được 100% các cơ sở thực hiện thí điểm quan tâm đầu tư.

3/ Một số khuyến nghị

Đối với các nhà lãnh đạo có thẩm quyền các cấp: Quan tâm hơn về đầu tư ngân sách, kinh phí để tăng cường CSVC phòng, lớp, trang bị thiết bị đồ dùng, đồ chơi đáp ứng với yêu cầu thực hiện chương trình GDMN có chất lượng.

Đối với Bộ GD & ĐT: Tổ chức các công việc chỉnh sửa, hoàn thiện chương trình và sách hướng dẫn GV trên cơ sở các ý kiến góp ý và theo định hướng đó thống nhất một cách kịp thời để ban hành chính thức bộ chương trình trên toàn quốc; Có lộ trình triển khai, mở rộng thực hiện chương trình dần dần và vững chắc, trước hết ở những nơi có điều kiện; Mở các khóa tập huấn GV về chương trình GDMN mới có chất lượng. Đặc biết đối với những vấn đề GV còn khó khăn, tăng cường thời gian kiến tập, thực hành trong các khóa tập huấn; Xây dụng các văn bản chỉ đạo từ cấp TW đến các cấp quản lý ở địa phương về chỉ đạo công việc kiểm tra, giám sát, bồi dưỡng, hỗ trợ cho GV thực hiện tốt nội dung chương trình. Đặc biệt trong những năm đầu; Tổ chức biên soạn tài hướng dẫn thực hiện chương trình đối với vùng khó khăn và diện lớp ghép; Cung cấp đa dạng các tài liệu tham khảo về các trò chơi, truyện kể, bài hát… các học liệu, phương tiện hoạt động của trẻ phù hợp độ tuổi, vùng miền, phù hợp với các chủ đề để giúp GV có cơ hội lựa chọn tồng các hoạt động giảng dạy của mình.

Đối với các trường sư phạm: Trong giáo trình đaọ tạo về nghiệp vụ chuyên môn, cần cập nhật chương trihnh GDMN mới và cách thức thực hiện nội dung chương trình. Đặc biệt kỹ năng lập kế hoạch, tổ chức thực hiện các hoạt động tích hợp, kỹ năng quan sát đánh giá sự phát triển của trẻ.
Đối với các cơ sở GDMN: Tăng cường CSVC, đảm bảo đủ các đồ dùng,thiết bị theo yêu cầu tối thiểu của Bộ GD&ĐT; Giảm tải số lượng trẻ trong lớp, cố gắng thực hiện theo quy định về số trẻ trong một lớp của Điều lệ trường mầm non; Ban Giám hiệu tăng cường tổ chức kiến tập, dự giờ,trao đổi chuyên môn để giúp GV nắm bắt và thực hiện tốt chương trình GDMN mới.

TỪ KHÓA: 1/ Giáo dục mầm non; 2/ Chương trình giáo dục mầm non ; 3/ Chính sách giáo dục; 4/ Quản lí giáo dục; 5/ Chương trình thí điểm giáo dục mầm non